Twee boeken over burgers die vluchtten of slachtoffer werden van de oorlog

Algemeen Cultuur Dendermonde

Er werd al veel geschreven en gepubliceerd over Dendermonde en de bange septemberdagen van 1914, maar meestal werd er aandacht besteed aan de krijgsverrichtingen en de gevolgen van de strategische ligging van de stad in het oorlogsgebeuren. Jean-Pierre De Donder schreef twee boeken over de mensen betrokken bij de oorlog. Zij die weggevoerd werden naar de werkkampen en zij die overleden. Een tweede werk gaat over de Dendermondenaars die vluchtten naar het buitenland.

“Ter verduidelijking, onder burgerslachtoffers worden niet alleen deze personen bedoeld die als gevolg van de oorlogsgebeurtenissen zijn overleden. Het gaat ook om personen die begin september 1914 zijn weggevoerd naar Duitsland en zij die vanaf oktober 1916 werden opgeëist om als dwangarbeiders of slaven te gaan werken dicht bij het front of in de industrie in Duitsland. En natuurlijk ook om het lot en de beproevingen die onze medeburgers moesten ondergaan, want zoals in elk conflict zijn zij de grootste slachtoffers van de “spielerei” van de hoge heren”, doet Jean-Pierre De Donder het verhaal. “Dit werk wil een poging doen om het leed die deze brutale inval van de Teutoonse orden bij de burgerbevolking teweegbracht in kaart brengen met vermelding van de namen van de slachtoffers. Mijn grootvader, een man van rond de 100 kilo, vader van drie, waarvan de jongste toen de Duitsers onze stad belegerden amper 4 maand oud was, werd begin september 1914 naar Duitsland, Soltau afgevoerd. Begin februari 1915 keerde hij samen met vele stadsgenoten, nog amper 48 kilo terug naar wat overbleef van onze stad…”

“Meer dan honderd jaar geleden waren het onze landgenoten die op de vlucht moesten voor een barbaarse en wrede invaller die vrouw, noch kind, noch bezittingen respecteerde. Op de vlucht naar een veiliger haven, hopend op een welwillende ontvangst, gul onthaal. Ook hier dezelfde problemen, de taal, zelfs voor hen die in “Olland” terechtkwamen, maar vooral voor hen die tot in Frankrijk geraakten of nog verder tot over het Kanaal in Groot-Brittannië. De taal was één ding, onze manier van leven was iets anders, zelfs in Frankrijk”, volgens De Donder. “In het tweede werk wordt een beeld geschetst van de gemoedstoestand waarin de Belgen terecht kwamen in het buitenland, hoe deze situatie evolueerde naarmate het verloop van de oorlog, de problemen die zij ondervonden, hoe zij zich, sommigen, aanpasten en zelfs een plaats in hun nieuwe “thuis” wisten veroveren. Sommigen keerden al snel terug naar huis, aangelokt door de “geruststelling” van de Duitse bezetter en sommige “eigen” bestuurders. Aan de hand van stads- en streekgenoten zal getracht worden een beeld te geven, een waarschijnlijk een gekleurd beeld, gebaseerd op getuigenissen, krantartikels, officiële documenten, enz die beschikbaar zijn, en gekleurd door de eigen interpretatie en voorrang die aan bepaalde feiten zal gegeven worden.”

Beide boeken zijn te verkrijgen op bestelling bij De Standaardboekhandel op de Oude Vest in Dendermonde.