Standbeeld met verhaal | De Zeelse Kloddezak aan het Henri Van Daelecentrum

Standbeeld met een verhaal Zele

Aan de ingang van het museum Zeels erfgoed staat de Zeelse Kloddezak, van Antoine Pletinck en Frans Van den Berghe. Een kunstwerk dat verwijst naar de geschiedenis van de gemeente. Een woordje uitleg is op zijn plaats.

De Kloddezak is een roestbruin metalen kunstwerk geworden, ontworpen door Antoine Pletinck en gemaakt door Frans Van den Berghe. Het staat sinds 2007 aan het Van Daelecentrum in Zele. Het werd geplaatst na de vernieuwing van het centrum op de Lokerenbaan. Antoine ontwierp het beeld en werkte het ontwerp samen met Frans uit. “Ik had het idee om iets te maken voor de Zelenaars zelf. Vroeger werd er in de gemeente veel vlas verbouwd en de klodden, het afval van het vlas, werden in zakken gestoken. Dat heb ik proberen uit te beelden”, legde Antoine in 2007 uit aan Het Nieuwsblad. Frans en Antoine zijn drie weken bezig geweest aan het manshoge beeld. De twee hebben het beeld ook op een milieubewuste wijze gemaakt, want voor hun ijzer konden ze terecht bij de firma Verhofstee, die hen afvalijzer schonk. Frans en Antoine hebben hun beeld aan de gemeente geschonken. “Wij hebben de belofte aan Antoine en Frans gemaakt om het beeld een mooie plaats te geven en om het te onderhouden”, volgens toenmalig burgemeester Patrick Poppe (Open VLD).

En op die mooie plek aan het Van Daelecentrum staat het ondertussen al bijna 15 jaar. Verwijzend naar de Zeelse geschiedenis. “Ooit was Zele een echt textielcentrum en stond het bekend als hét jutecentrum van Vlaanderen. Enkele grote jutefabrieken zorgden voor heel wat werk onder de lokale bewoners. Ook de vlasteelt en de bewerking ervan speelde tot het begin van de 20ste eeuw een belangrijke rol in de gemeente. Het ophalen van het vlasafval, de ‘klodden’, bezorgde de Zelenaars al gauw de spotnaam ‘Kloddezakken’. De naaldkant was een (huis)nijverheid die voor heel wat gezinnen extra inkomsten verschafte. Deze ambacht kende een bloeiperiode in de 19de eeuw. Begin 20ste eeuw werd deze kantnijverheid bedreigd door de opkomst van de veel goedkopere machinale kant. Toch werd er in 1935 nog gewerkt aan een tafelloper voor koningin Astrid. Vijftien Zeelse dames werkten 10 maanden om deze loper te voorzien van naaldkant. Om de techniek van het naaldkanten niet verloren te laten gaan, werd in 1977 De Artistieke School voor Kunstnaaldkant opgericht”.

Beide heren startten hun carrière in de kunst op latere leeftijd, bij Were Di. Ze maakten samen ook Vogels voor het park. Antoine Pletinck begon in de jaren tachtig met een kunstopleiding Toegepaste Beeldhouwkunst aan de Academie van Sint-Niklaas. Frans Van den Berghe had in de eerste plaats meer interesse voor schilderen, maar hij wil alles wel eens proberen en kwam via Pletinck met beeldhouwen in contact. “Het beeld hebben we gemaakt in de oude gebouwen van het slachthuis omdat de beeldhouwklas nog niet klaar was en we toch wat plaats nodig hadden. Het is geslijpt en gelast en om het te laten roesten, is het metaal behandeld met zoutzuur. Daarna is er natuurlijk een vernislaag aangebracht. Het werk is een buisprofiel dat elektrisch aan elkaar is gelast”, wilden de twee kwijt aan de Gazet van Antwerpen op 6 maart 2007.

De kunstenaars zijn bekend in de gemeente en tonen regelmatig hun werk, zoals op Kunst met Kerst in 2016. Frans Van den Berghe bleek van alle markten thuis. Hij restaureerde het mechanische uurwerk van de kerktoren in 2014. Hij overleed in 2017. De Kloddezak is net zoals de andere beschreven beelden in deze reeks meer dan een bezoekje waard, vanuit elke windrichting ziet het beeld er weer anders uit.