Standbeeld met verhaal | Walvisstaart op Groene Dender

Dendermonde Standbeeld met een verhaal

Hij staat er nog maar net, de reusachtige walvisstaart op de Groene Dender. De voormalige Gedempte Dender waar tot vorig jaar nog auto’s mochten parkeren is omgetoverd in een groene ruimte, met speeltoestellen, een wandelpad, een graszone én een kunstwerk. Walvisstaart is gemaakt door Dirk Van den Nest, Martin Claessens en Staf Vinck. Een verwijzing naar de Dendermondse traditie, maar evenzeer naar de zeeën van vandaag, waar het plastic welig tiert.

Het idee om een ankerpunt, een herkenningspunt te voorzien op de nieuwe Groene Dender kwam er door het participatieproject. Heel wat mensen gaven aan dat dat nodig was. Wat er dan precies moest komen was niet meteen duidelijk, toch kwam het stadsbestuur uit bij een kunstwerk. Staf, Dirk en Martin waren op zoek naar een plek voor hun Walvisstaart. “We denken daarbij aan de nieuwe Groene Dender, het wateroppervlak van de Oude Dender in de binnenstad, of de rotonde van Appels”, zei Staf Vinck vorig jaar aan Het Laatste Nieuws. “Eén ding is zeker: tegen 1 april 2020 moet de Walvis zijn strategische plaats hebben en kan hij helpen aftellen naar de Ros Beiaardommegang van 24 mei 2020.” Dat wordt nu de ommegang van 2022.

Aftellen, omdat het werk verwijst naar de walvis, een wagen die bij elke Ros Beiaardommegang te zien is. die verwijst naar het verhaal over de vangst van een jonge walvis in de Schelde in 1711 door vissers van Grembergen en Baasrode. Al zou dat wel een witte dolfijn of beloega geweest zijn. De kunstenaars haalden hun inspiratie op de Triënale van Brugge in 2018. “Oorspronkelijk was het idee om de walvis die in 2018 deel uitmaakte van de Triënnale van Brugge, een enorm kunstwerk gemaakt van plasticafval, naar Dendermonde te halen. Maar dat zou ons bijna 30.000 euro kosten”, legde Martin Claessens uit aan Het Nieuwsblad. “Dus bedachten we een ander plan om ons als kunstenaars ook in te zetten voor de Ros Beiaardommegang. We besloten de historie rond de Dendermondse walvis weer actueel maken door zelf een staart te maken.”

De bekendste van de drie kunstenaars is Staf Vinck. Met Levensvreugde aan ‘t Saske en zijn bijdrage aan Paard-en-Kracht maakt zijn werk deel uit van het Dendermondse kunstlandschap. Hij stel regelmatig tentoon, zoals vorig jaar in Lebbeke in vergaderhuis Wallenkant. Hij is al meer dan dertig jaar creatief bezig zijn stempel te drukken op de Dendermondse kunstwereld en ver daarbuiten, als beeldhouwer, maar ook als schilder. Voor de Dendermondse Perskring maakt hij jaarlijks de beeldjes die bij de persprijzen naar de winnaars gaan. In 2015 werd er ter gelegenheid van zijn 65ste verjaardag een expo gehouden in zaal Sestich. “Als kind was ik bezeten van tekenen”, verteld hij toen. “Maar thuis vonden ze dat maar niets. We hadden een muzikale familie en mijn ouders hadden liever dat ik muziek studeerde. Maar dat lag me echt niet. Tekenen was echter uit den boze, want in de academie deden ze aan naaktportretten. Al die blote madammen was bijna heiligschennis in die tijd. Ik wachtte braaf af, maar toen ik getrouwd was ben ik toch naar de academie gestapt.”

Samen met keramist Dirk Van den Nest en Martin Claessens kwam hij tot het werk Walvisstaart. Naast de verwijzing naar de Dendermondse historie is het ook een aanklacht tegen het vele plastic in onze waterlopen. “Er worden in het werk 10.000 pet-flessen gebruikt en errond zeker nog een keer zoveel”, zegt Dirk Van den Nest. “Allemaal ingezameld afval dat de mensen hebben weggegooid. De staart is 8 meter breed en tien meter hoog. Het is een aanklacht tegen zwerfvuil en vooral tegen het plastic in de zeeën waar vissen, dolfijnen en walvissen moeten tegen vechten.” Bovenal zoekt de walvis van Dendermonde zijn weg naar de Schelde, waar hij ooit werd gevangen. Hij graaft zich door de Gedempte Dender als het ware onder de Noordlaan naar die Schelde. Of hoe Dendermonde aan één van de toegangspoorten tot de stad alweer een ‘eyecatcher’ rijker is.