Standbeeld met verhaal: Ikaros aan de Blauwhofdreef in Berlare

Berlare Standbeeld met een verhaal

Een blikvanger is het beeld Ikaros in de Blauwhofdreef in Berlare zeker. Een immens sculptuur van Paul Van Gysegem dat langs de gewestweg tussen Berlare en Overmere prijkt sinds 2001. Een van de meest indrukwekkende kunstwerken in onze regio is het.

“In het werk van Paul Van Gysegem (Berlare, °1935) heeft de menselijke figuur steeds centraal gestaan”, lezen we op de website van Lieve Lambrecht. “Vanaf het begin van zijn carrière, vroege jaren vijftig, heeft hij altijd antropomorfe figuren voorgesteld. In sommige perioden was de menselijke figuur duidelijk herkenbaar, in andere perioden was deze meer verborgen in een bijna abstracte constructie. Mythologische thema’s zijn bijzonder inspirerend in het beeldhouwwerk van Van Gysegem. Typisch is bijvoorbeeld de Ikaros mythe, de gevleugelde mens die, gedreven door overmoed, stoutmoedige droom of hoog ideaal, het menselijk tekort wil overstijgen, maar al vlug de ruwe onverbiddelijke werkelijkheid als zijn meerdere ervaart. De tegenstellingen opwaarts-neerwaarts, vlucht-val, stijgen-storten, hardheid-tederheid, droom-tragiek hebben in de opbouw van de sculpturen concreet vorm gekregen in tegendraadse bewegingen en haakse constructies.”

Exact wat we zien natuurlijk als we aan het grote beeld langs de Blauwhofdreef in Berlare halt houden. Tijdens Kunst in de stad in 2008 in Sint-Niklaas toonde Van Gysegem zijn lievelingsgedaante ook al aan het grote publiek. Zeven jaar eerder werd de Ikaros van Berlare ingehuldigd in 2001. “De keuze in de gemeenteraad om jaarlijks wat geld opzij te zetten om een kunstwerk aan te kopen, werpt nu haar vruchten af”, zei toenmalig schepen van Cultuur Luc Vercruyssen aan Het Nieuwsblad. “Over de kunstenaar die het beeld moest maken, was er snel een consensus. Paul Van Gysegem is afkomstig uit Berlare. Al sinds 1969 is hij actief met kunst bezig en heeft hij zich een uitstekende reputatie opgebouwd via opdrachten in binnen- en buitenland. Als beeldend kunstenaar behoort hij tot de belangrijksten van België.”

Net voor hij ten val komt maakte Paul Van Gysegem als het ware een foto van Ikaros. Hij hangt op een sokkel vijf meter boven de grond. Het beeld weegt twee ton. “Een beeld moet voor mij altijd geladen zijn”, vertelde de kunstenaar in 2001. “Het moet een mysterieuze kracht in zich hebben. En het is natuurlijk niet zomaar een beeld. Het is een symbool voor iedereen die zich voor iets inzet, ook al lukt het niet altijd helemaal.” Dat de Blauwhofdreef de plek zou worden waar het imposante beeld zou komen, daar was niet meteen consensus over. Uiteindelijk werd gekozen voor de plaats waar de vernieuwde gewestweg en de oude baan naar de Donk samenkomen. In 2010 werd Paul Van Gysegem 75 en mocht hij exposeren in het kasteel en het park van zijn geboorteplaats. “De heldendaden van mythologische figuren zijn me sinds mijn schooltijd op het college in Dendermonde bijgebleven. De energie en de kracht, hun verbondenheid met de natuur treffen me nog steeds”, liet hij optekenen door Infogem. “Net door hun verlangen, koppigheid en doorzettingsvermogen verkennen ze de wereld en stuiten ze op het onmogelijke. Voor mij is dit de enige juiste manier om in het leven te staan: je eigen weg zoeken op een vrije manier, en dit met vallen en opstaan. Vrij denken is immers de enige filosofie die kan fungeren als basis van creativiteit.”

Wie nog meer wil lezen over Paul Van Gysegem kan dat in een interview met hem voor Ons Erfdeel. De bronzen Ikaros confronteert de Berlarenaars en passanten nu al twintig jaar met de werkelijkheid. Het kunstwerk overvleugelt de Blauwhofdreef en drukt iedereen met de neus op het feit dat niet alles zomaar vanzelf gaat…